وقتی برای ارتقای حافظه خرید می‌کنید، با دو نوع SSD روبه‌رو می‌شوید که اختلاف عدد سرعتشان چند برابر است ولی اختلاف قیمتشان کم. سوال درست این نیست که کدام سریع‌تر است؛ سوال این است که آن سرعت کجا به چشم می‌آید.
تفاوت در یک جمله
نوع SATA از همان مسیری عبور می‌کند که دیسک‌های مکانیکی قدیمی استفاده می‌کردند و سقف آن مسیر حدود ۵۵۰ مگابایت بر ثانیه است. نوع NVMe مستقیم روی خطوط PCIe می‌نشیند و این سقف را کنار می‌زند.
| SATA | NVMe | |
|---|---|---|
| سرعت خواندن پیوسته | حدود ۵۵۰ مگابایت | چند هزار مگابایت |
| شکل ظاهری | ۲.۵ اینچ یا M.2 | فقط M.2 |
| سازگاری | تقریبا هر دستگاهی | نیازمند اسلات M.2 با پشتیبانی NVMe |
آن عدد چند برابری کجا حس می‌شود
اینجا نکته‌ای است که تبلیغ‌ها نمی‌گویند. سرعت پیوسته فقط وقتی خودش را نشان می‌دهد که فایل‌های بزرگ جابه‌جا می‌کنید: انتقال ویدیوی چند ده گیگابایتی، باز کردن پروژه تدوین، کپی حجیم.
در کار روزمره، یعنی بالا آمدن ویندوز و باز شدن برنامه‌ها، چیزی که تعیین‌کننده است سرعت دسترسی تصادفی است نه پیوسته، و در این زمینه اختلاف این دو نوع بسیار کمتر از چیزی است که اعداد بزرگ روی جعبه نشان می‌دهند.
به زبان ساده: جهش بزرگ وقتی اتفاق افتاد که از دیسک مکانیکی به SSD رفتیم. جهش از SATA به NVMe برای کاربر معمولی محسوس اما کوچک است.
پس کدام را بخرم
- دستگاه اسلات M.2 دارد: NVMe بخرید. اختلاف قیمت امروز آنقدر کم است که دلیلی برای انتخاب دیگری نمی‌ماند.
- دستگاه فقط جای دیسک ۲.۵ اینچ دارد: SATA بخرید. همین ارتقا دستگاه قدیمی شما را زنده می‌کند.
- کار شما فایل بزرگ است: NVMe، بدون تردید.
- بودجه محدود است: ظرفیت بیشتر با SATA بهتر از ظرفیت کمتر با NVMe است. پر شدن حافظه بیشتر از نوع آن آزار می‌دهد.
دو نکته فنی که به کار می‌آید
اول اینکه هر اسلات M.2 لزوما NVMe نیست؛ بعضی اسلات‌های قدیمی فقط SATA را پشتیبانی می‌کنند. پیش از خرید مشخصات دستگاه را ببینید. دوم اینکه نسل PCIe اسلات تعیین می‌کند حافظه تا کجا می‌تواند برود؛ یک حافظه نسل جدید روی اسلات نسل قدیم کار می‌کند ولی با سرعت همان اسلات.
روش نصب را در راهنمای ارتقای رم و حافظه آورده‌ایم. مدل‌های موجود در تجهیزات ذخیره سازی است.
